محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1401
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
بصر عاطل گرديد و قشون ابوابجمعى او را به عبد اللّه خان اوصانلو محوّل و مفوّض فرمودند و پس از يك ماه توقّف در حدود عراق نواب جهانبانى ( خاقان مغفور ) را مأمور خراسان فرموده نواب معظّم با سه هزار نفر قشون به فيروزكوه آمدند و اردوى همايون بقيّهء ايّام بهار را در چمن گندمان رحل اقامت افكنده حضرت شهريار كامكار غالبا به تفرّج و شكار اشتغال داشتند - هم در اين اوان زكريّا بيگ نام گرجى كه از اشراف و نامآوران اين طايفه بود و در دربار اركلى خان والى گرجستان به وكالت اشتغال داشت به اردوى همايون آمده عرض تبريك و تهنيت نموده مشمول مراحم ملوكانه گرديده جواب او صادر شد و رخصت انصراف يافت - هم در اين ايّام نواب جعفر قلى خان مأمور انتظام امور بختيارى شدند و اردوى همايون شهريارى از راه بروجرد به طرف همدان حركت كرد و خسرو خان والى كردستان ماليات دوسالهء اين ولايت را به آستان مبارك انفاذ داشت و يكى از پسرهاى جوان خود را به حضور همايون فرستاده كه ملتزم ركاب اعلى باشد و لطفعلى خان عمّ او كه ماليات مزبوره و بعضى هدايا و اين پسر را آورده بود مورد عواطف گرديده اجازت معاودت يافت - روز بيست و پنجم ماه ذيقعدهء اين سال دار الخلافهء طهران به نزول اجلال شهريار بىهمال فرّى تازه و رونقى بىاندازه گرفت - هم در اين اوقات به عرض آستان مبارك رسانيدند كه باقر سلطان نورى كه از اردوى كيوان شكوه تخلّف جسته و به مازندران رفته در بلدهء آمل به فتنه و فساد و خودسرى و عناد مىپردازد ، حكم همايون صادر شد كه نواب جهانبانى كه در حدود فيروزكوه بودند درصدد دفع او برآيند ، نواب معظّم پانصد سوار براى معاونت محمّد حسين خان قاجار بيگلربيگى مازندران روانه كردند و محمّد حسين خان بعد از زد و خورد با باقر سلطان نورى بر او غالب آمده مشار اليه به دست عساكر منصوره اسير و دستگير شده مغلولا او را به طهران آورده از اينجا به راه عدم فرستادند - هم در اين سال جعفر خان زند به كازرون و بهبهان رفته و از آنجا مراجعت نموده بر سر تقى خان يزدى تاخت ، تقى خان محصور شده از مير محمّد خان عرب زنگوئى استمداد جست ، مير محمد خان با هزار نفر به امداد تقى خان آمده با جعفر خان زند مصاف داده او را منهزم كرد و توپ و توپخانه و تجملّات جعفر خان به تصرّف